Legis Cortex to mapa całego prawa państwa. Pokazuje każdą normę, każdy wyjątek i każdą zależność, aby państwo widziało, czego dotknie zmiana, zanim ją wprowadzi.
Poniżej pokazujemy, jak to działa, na jednym prawdziwym przepisie. Zobacz rysunek jednej normy
Jedno zdanie polskiego prawa: wyjęte z Kodeksu pracy, rozcięte na części, narysowane ze wszystkimi powiązaniami, których samo nie wyraża, i z powrotem osadzone w całości.
Dz.U. 2025 poz. 277 · art. 41 · s. 19 · sha256 d6ae7369…
Kto adresat zakazu Pracodawca
Nie może zakaz nie może
Co wypowiedzenie umowy wypowiedzieć umowy o pracę
Kiedy podczas urlopu w czasie urlopu pracownika,
Kiedy np. zwolnienie lekarskie a także w czasie innej
usprawiedliwionej nieobecności
pracownika w pracy,
Dopóki chyba że minął już okres, po którym wolno zwolnić bez wypowiedzenia jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
art. 41¹ § 1 · s. 19
„W razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, nie stosuje się przepisów art. 38, 39 i 41 (…)”
Prościej: przy upadłości lub likwidacji pracodawcy art. 38, 39 i 41 nie mają zastosowania.
art. 53 § 1 · s. 21
„Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia:
1) jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa: (…)”
Prościej: gdy choroba trwa dłużej niż określone okresy, pracodawca może zwolnić bez wypowiedzenia.
norma
Art. 41 zależy od art. 53 § 1
Art. 41 stosuje się, chyba że zastosowanie ma art. 41¹ § 1
Pojęcie usprawiedliwionej nieobecności jest zdefiniowane w innym akcie
I tekst
II jego struktura
III czego wymaga przykład poglądowy
IV co znaczą słowa przykład poglądowy
V kiedy obowiązuje schemat
Zakaz. Pracodawca · nie może · wypowiedzieć umowy · w czasie urlopu lub innej usprawiedliwionej nieobecności · dopóki nie upłynie okres z art. 53 § 1 · z wyjątkiem upadłości i likwidacji (art. 41¹ § 1).
„umowa o pracę”: w rozumieniu Kodeksu. „usprawiedliwiona nieobecność”: zdefiniowana poza Kodeksem, w rozporządzeniu.
obowiązuje
stosuje się
wywołuje skutki
To, co widać w jednym artykule, dotyczy całego prawa.
Państwo działa na podstawie prawa. Każde wypłacone wynagrodzenie, każde udzielone pozwolenie i każdy ogłoszony wyrok opierają się na zdaniach, które ktoś napisał.
Te zdania powstają kawałek po kawałku. Dziennik Ustaw ogłasza co roku tysiące aktów prawnych.1 Ustawy zmienia się wielokrotnie, a zmiany piszą różni ludzie.2
Każdy fragment powstaje osobno. Norma jest zapisana w jednym artykule, okres, który ją ogranicza, w drugim, a wyjątek od niej w trzecim. Zmiana jednego z nich może zmienić pozostałe, choć ich nie wymienia.
Mimo to przyjmuje się, że każdy obywatel zna prawo.3 Nikt nie może znać go w całości. Koszt tej luki ponoszą sądy, firmy i ludzie, którzy nie zrobili nic złego.
Projekt ustawy zmienia przepisy, które przywołuje. Może też zmienić przepisy, o których w ogóle nie wspomina. Tak wygląda taka zmiana i tak się ją wychwytuje.
Przykład ilustracyjny Hipotetyczny projekt ustawy. Liczby oznaczone † wymyślono na potrzeby pokazu.
art. 53 § 1 pkt 1 · obowiązuje dziś
Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia:
1) jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa:
a) dłużej niż 3 miesiące zastąpione przez 2 miesiące† – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,
b) dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku (…)
Zmieniony Projekt skraca ten okres.
art. 41 · projekt go nie wymienia
Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Zmieniony, choć nie jest cytowany Ochrona kończy się teraz wcześniej.
art. 41¹ § 1 · wyjątek
W razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, nie stosuje się przepisów art. 38, 39 i 41 (…)
Sprawdzony, bez zmian Wyjątek dla upadłości i likwidacji działa jak dotąd.
Wynik
1† przepis zmieniony · 1† ochrona zmieniona, choć niecytowana · do sprawdzenia przed głosowaniem
Widzą przed głosowaniem, czego dotyka projekt, także przepisy, których w ogóle nie przywołuje.
Kontrola z tabl. V przeprowadzona dla całego prawa.
Czytają prawo w brzmieniu z dnia zdarzenia, a nie w dzisiejszym.
Trzy daty pozostają rozdzielone: kiedy norma obowiązuje, kiedy się ją stosuje i kiedy wywołuje skutki.
Wiedzą, których obowiązków dotyczy zmiana i od którego dnia.
Każdy obowiązek prowadzi do zdania, które go ustanawia.
Spójne prawo. Normę można odnaleźć i przeczytać w całości, z wyjątkami na widoku.
W tabl. III wyjątek, który przesądza o odpowiedzi, w ogóle nie wspomina o zwolnieniu lekarskim.
Wstęp do metody, prostymi słowami.
Zaczynamy od Dziennika Ustaw. Każdy wniosek wskazuje dokładne zdanie, na którym się opiera, wraz ze stroną i plikiem, z którego je odczytano.
Czytamy każdy akt zdanie po zdaniu i nazywamy, co robi każde z nich: kto musi, kto nie może, kto może, pod jakim warunkiem i z jakim wyjątkiem.
Łączymy każdy fragment z tym, od czego zależy: z definicją, której używa, z wyjątkiem, który go ogranicza, z sankcją, która zapewnia jego przestrzeganie, i z rozporządzeniem, które go wykonuje, gdziekolwiek się znajdują.
Pilnujemy czasu. Norma obowiązuje, jest stosowana i wywołuje skutki, a te momenty nie zawsze przypadają tego samego dnia. Zapisujemy wszystkie trzy daty.
Maszyny proponują. Reguły sprawdzają. Ludzie decydują.
Niepewność pokazujemy, nigdy jej nie ukrywamy. Nie publikujemy niczego, czego nie da się sprawdzić.
Dz.U. 2025 poz. 277 · art. 41 · s. 19 · sha256 d6ae7369…
Prawo piszą różni ludzie przez wiele dziesięcioleci. Ma luki, nakładające się przepisy i słowa, które w jednym akcie znaczą co innego niż w drugim. Nie wygładzamy tego.
Każda linia na tych tablicach mówi, na ile jest pewna. Powiązanie, które tylko wykryliśmy w tekście, rysujemy jako wykryte. Warstwę opracowaną ręcznie dla jednej normy oznaczamy jako przykład poglądowy. Gdy odczytanie jest niepewne, strona to mówi i wyjaśnia dlaczego.
Legis Cortex jest na wczesnym etapie. Zaczynamy od Polski i budujemy z myślą o każdym państwie. Tym, którzy stanowią, stosują lub badają prawo, chętnie pokażemy jego anatomię.
Umów prezentacjęcontact@legiscortex.com